Rynek Pracy

numer 3 | 2020 (174)


Szanowni Czytelnicy,

podczas gdy przetacza się przez świat pandemia koronawirusa, nie przycichł wir zmian na rynku pracy, wywołany postępem technologii, zwany cyfryzacją pracy. O globalnym zasięgu zmian sposobu pracy oraz procesów wytwarzania i modelu zatrudnienia przekonaliśmy się już przed obecną pandemią. Nieoczekiwanie poprzez przymus pracy zdalnej dostosowaliśmy się i jesteśmy bliżej niż dalej progu rozwiniętej cyfryzacji. Polska, lokowana na 38. Miejscu w Global Innovation Index w 2019 r., pozostaje na względnie niskim poziomie cyfryzacji w stosunku do większości krajów UE. Niemniej jednak procesy zmian technologicznych trwają, a wraz z nimi przybywa stanowisk pracy zdalnej, w tym także zalgorytmizowanej i zrobotyzowanej. Pozostając w tym trendzie, poszukujemy i będziemy poszukiwać nowych kompetencji w trybie interdyscyplinarnym, tak by wypełnić zlecone zadania we współpracy z „myślącymi” maszynami.
Aktualnie, w nowej erze świata pracy, poszukuje się osób, które w swoim portfelu kompetencji odnajdą szybkość adaptacji i otwartość na zmiany, nawet takie, które doprowadzą do zachwiania lub przywrócenia równowagi praca–dom–rodzina. Otwartym tematem jest nadal kwestia regulacji miejsca, czasu, płacy i pozostałych warunków pracy. W Polsce powstaje nowy popyt na niektóre usługi informatyczne oraz znika część barier biurokratycznych. Już wiele urzędowych spraw można załatwić zdalnie, a firmy są motywowane do przeniesienia części produkcji do kraju pochodzenia, bo nie chcą instalować speed factory z dala od swojej kontroli.
Skoro więc postęp techniczny eliminuje zadania rutynowe, zniknąć może niebawem presja płacowa w środowisku pracy fizycznej, dominującej na rynku pracy w Polsce. Pracownik ma przed sobą wyzwanie, by zarówno odpowiedzieć na popyt na nowe kwalifikacje, jak też obniżyć koszty pracy i tym samym podnieść własne wynagrodzenie. Kluczem do tego jest kreatywność i interdyscyplinarność, najsilniej rozwinięte w tych krajach, gdzie od dziesięcioleci w systemie szkolnictwa przygotowywano kadrę do obecnie często poszukiwanych zadań. W konsekwencji powstały nowe kierunki nauczania i nowe nazwy zawodów, które wyparły te istniejące lub wypełniły aktualne luki popytu na pracę.
Czy zatem przyjdzie nam żyć w gospodarce, w której zyskiwać będą nieliczni, czyli „elastyczni” i „zwinni”, tacy jak np.: firmy informatyczne, producenci gier komputerowych, sklepy internetowe? Na to i inne pytania znajdziemy odpowiedź w tym numerze kwartalnika, do lektury którego serdecznie Państwa zapraszam.

Agnieszka Ziomek

pobierz artykuł

pobierz numer 3/2020

Oczekiwania pracowników co do zmiany warunków pracy w wyniku rozwoju cyfryzacji na przykładzie dużej firmy produkcyjnej z Polski
Tomasz Szubert
Summary:

                                               TEMAT NUMERU       

Cyfryzacja staje się ostatnio jednym z najważniejszych tematów w debacie nad zmianami strukturalnymi w gospodarkach europejskich, w społeczeństwach tych krajów, a w szczególności – na rynkach pracy. Szybkie zmiany powodowane przez nowoczesne technologie cyfrowe są źródłem możliwości, ale niestety wiążą się też z zagrożeniami, takimi jak likwidacja miejsc pracy czy pogarszanie się warunków pracy. Między innymi te kwestie poruszono w badaniu ankietowym skierowanym do pracodawców, pracowników i przedstawicieli związków zawodowych w ramach projektu „Wpływ cyfryzacji gospodarki na umiejętności i kwalifikacje zawodowe oraz na warunki i stosunki pracy”, finansowanego przez Komisję Europejską.

pobierz artykuł

Keywords: digitalizacja, digitization, working conditions, automatyzacja pracy, work using digital platforms, warunki pracy, work automation, praca na platformach cyfrowych
Rozwój kompetencji cyfrowych w gospodarce 4.0 na przykładzie województwa wielkopolskiego
Agnieszka Ziomek
Summary:

                                        ANALIZY I BADANIA       

Celem opracowania jest ocena kompetencji pracowniczych w obszarze cyfryzacji osób zatrudnionych w środowisku urządzeń wysokiej technologii. Za pomocą badania ankietowego zweryfikowano kompetencje pracowników w województwie wielkopolskim w dobie cyfryzacji. Uzyskane wyniki, oparte na opiniach pracowników, pracodawców i reprezentantów związków zawodowych, stanowiły podstawę tej oceny i pokazały, że poziom tych kompetencji jest średnio zaawansowany.
Osoby zatrudnione od roku do 5 lat dodatnio oceniają poziom kompetencji zawodowych i są pozytywnie nastawione wobec czekających je wyzwań, wyrażając jednocześnie wysoką motywację do uczenia się w przyszłości. Stanowiska menedżerów i reprezentantów związków zawodowych są w tym obszarze zbliżone. Zaobserwowano przede wszystkim, iż obecny stan kompetencji cyfrowych stanowi przesłankę do wspierania przez pracodawców i instytucje publiczne rozwoju kompetencji pracowników w tej dziedzinie.

pobierz artykuł

Keywords: cyfryzacja, digitization, woj. Wielkopolskie, urządzenia wysokich technologii, high technology devices, gospodarka 4.0, economy 4.0, digital competences, kompetencje cyfrowe, Greater Poland Voivodship
Motywacja pracowników w sektorze ICT. Analiza na przykładzie sytuacji w polskich i armeńskich przedsiębiorstwach
Agnieszka Ziomek
Nellie Kesoyan
Summary:

Wiele przedsiębiorstw branży ICT, dążąc do wzrostu efektywności pracy osób zatrudnionych oraz dysponując istniejącym potencjałem organizacyjnym i zasobem kompetencji, dba o motywację swoich pracowników. Czynniki motywacji wewnętrznej wśród pracowników można kształtować za pomocą odpowiednich rozwiązań zarządczo-organizacyjnych. Celem artykułu jest określenie poziomu istotności czynników motywacji na podstawie wskazań pracowników branży ICT. W analizie wyników badania ustalono, że najbardziej cenione są czynniki niematerialne, które dominują w grupie siedmiu najczęściej wskazywanych zarówno w przedsiębiorstwach w Polsce, jak i w Armenii.

pobierz artykuł

Keywords: Poland, Polska, motywacja, Armenia, employee, motivation, pracownik, ICT
Zawody prawnicze a sztuczna inteligencja
Martyna Kusak
Tomasz Pawłowski
Summary:

Autorzy przedstawiają kierunki rozwoju sztucznej inteligencji (artificial intelligence, dalej jako AI) w obszarze zawodów prawniczych, podając również przy- kłady nielicznych funkcjonujących lub testowanych obecnie narzędzi. Analiza jest prowadzona oddzielnie w odniesieniu do organów wymiaru sprawiedliwości, czyli głównie sądów i prokuratorów, oraz kancelarii prawnych. Podział wynika nie tylko z innego zakresu czynności podejmowanych przez te dwie grupy oraz, co za tym idzie, zróżnicowanego rozwoju AI w obu obszarach, ale również z rozróżnienia na sektor publiczny (organy wymiaru sprawiedliwości) i prywatny (kancelarie prawne), w którym wdrażanie nowoczesnych technologii jest promowane przez konkurencję.

pobierz artykuł

Keywords: sztuczna inteligencja, automated decision-making, law firms; natural language processing, przetwarzanie języka naturalnego, zawody prawnicze, artificial intelligence, prawo do odczytu maszynowego, profiling, robot-lawyer, profilowy, legal professions, Robot-prawnik, kancelarie prawne, zautomatyzowane podejmowanie decyzji, machine readable law
Innowacyjność gospodarki w ramach transformacji cyfrowej na przykładzie Polski i Ukrainy
Oleksandr Patlatoi
Summary:

W artykule porównano poziom innowacyjności gospodarek Polski i Ukrainy pod kątem obecnej transformacji cyfrowej i perspektywy dalszego wzrostu gospodarczego, opartego na innowacjach, zwłaszcza w sektorze ICT. Na przykładzie Polski uzasadniono, że wzrost gospodarczy, ukierunkowany na zwiększenie wydajności w branżach przetwórczych i zróżnicowany eksport, wspierany jednocześnie przez niektóre instrumenty polityki innowacyjno-inwestycyjnej, sprzyja wzrostowi innowacyjności gospodarki. Na przykładzie Ukrainy z kolei wyjaśniono, że niska jakość instytucji i brak zachęt do działalności innowacyjno-inwestycyjnej doprowadzają do powstania opartej na surowcach gospodarki, której struktura podkopuje wzrost innowacyjności. Pokazano, że Ukraina nadal posiada przewagę w kreacji wiedzy oraz perspektywy rozwoju sektora ICT. Jednakże wzmocnienie infrastruktury finansowej oraz wybór priorytetów polityki techno- logicznej mają istotne znaczenie dla obydwóch krajów.

pobierz artykuł

Keywords: sektor ICT, ICT sector, polityka gospodarcza, innowacyjność, economic policy, innovativeness, wydatki na B + R, transformacja cyfrowa, digital transformation, R&D expenditure
Czy home office stanie się podstawowym modelem pracy biurowej?
Mateusz Żydek
Summary:

                                                     STATYSTYKA       

Artykuł analizuje kwestie związane z pracą zdalną jako rozwiązaniem wpro- wadzonym przez przedsiębiorstwa w związku z epidemią COVID-19, bazując na własnych analizach badawczych oraz obowiązującym stanie prawnym.

pobierz artykuł

Keywords: praca zdalna, remote work, pandemia COVID-19 i polski rynek pracy, home office, biuro domowe, the COVID-19 pandemic and the Polish labour market
Nowa normalność rynku pracy w perspektywie pracowników i pracodawców
Agnieszka Kolenda
Summary:

Na pytanie o to, jaka jest nowa normalność na rynku pracy, nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Z jednej strony w ruchach firm i decyzjach podejmowanych przez pracowników poszukujemy przesłanek świadczących o formowaniu nowych trendów. Z drugiej natomiast wciąż mamy przed sobą wiele znaków zapytania, dotyczących tego, jak będzie wyglądała sytuacja na rynku pracy w perspektywie zarówno najbliższych miesięcy, jak i lat. Zagrożenia związane z pandemią wciąż nie zostały całkowicie wyeliminowane, a co za tym idzie – zarówno pracodawcy, jak i profesjonaliści mierzą się z niepewnością. Jak wynika z raportu Hays Poland i Deloitte Nowe oblicze normalności, można jednak dostrzec pierwsze oznaki ostrożnego optymizmu.

pobierz artykuł

Keywords: świadczenia pozapłacowe, non-wage benefits, Pandemia COVID-19, nowa normalność, market of competences, COVID-19 pandemic, rynek kompetencji, new normality
Tarcza antykryzysowa, czyli służby zatrudnienia w wersji 2.0
Stefan Augustyn
Summary:

               DZIAŁALNOŚĆ URZĘDÓW PRACY      

Rządowa Tarcza Antykryzysowa została skrojona, by chronić miejsca pracy. Wojewódzkie urzędy pracy (WUP) z automatu dostały nowe zadanie do realizacji, a wraz z nim zdefiniowały na nowo rolę publicznych służb zatrudnienia. Celem artykułu jest przedstawienie rezultatów działania Tarczy Antykryzysowej na Dolnym Śląsku oraz zmian na rynku pracy związanych z COVID-19.

pobierz artykuł

Keywords: labour market, rynek pracy, nowoczesna administracja 2.0, anti-crisis shield, tarcza antykryzysowa, modern administration 2.0
Obowiązujące stawki, kwoty, wskaźniki Numer 3 | 2020 (174)
Departamennt Funduszy MRPiPS
Summary:

                                                   AKTUALNOŚCI       

Stan prawny na dzień 1 września 2020 r.

I. Zasiłki, stypendia, dodatki, świadczenia
II. Maksymalne kwoty, jakie mogą być refundowane z Funduszu Pracy pracodawcom z tytułu zatrudnienia skierowanego bezrobotnego (miesięcznie – w zł)
III. Środki na podjęcie działalności gospodarczej oraz wyposażenie stanowiska pracy dla bezrobotnego, pożyczka na sfi nansowanie kosztów szkolenia oraz ryczałt z tytułu kosztów przejazdu – z Funduszu Pracy
IV. Wynagrodzenia i składki

pobierz artykuł

Keywords: benefits, świadczenia, stypendia, dodatki, zasiłki, Wynagrodzenia i składki, Benefits, Funduszu Pracy, scholarships, allowances, Labor Fund, Salaries and contributions
Co nowego na rynku pracy Numer 3 | 2020 (174)
Redakcja
Summary:

Jak będzie wyglądała praca po pandemii koronawirusa? Czy na dobre zagości w polskiej rzeczywistości gospodarczej praca zdalna, czy wszyscy wrócimy do swoich stacjonarnych miejsc pracy? Czy będzie dla nas praca? Czy będziemy mieli potrzebnych pracowników? Te pytania zadają sobie dziś zarówno praco- dawcy, jak i pracownicy.

pobierz artykuł

Keywords: career after the pandemic - plan B, praca na określony czas, challenges for employers, NBP on immigrants in the Polish economy, wyzwania dla pracodawców, kariera zawodowa po pandemii – plan B, NBP o imigrantach w polskiej gospodarce, fixed-term work
Co nowego w urzędach pracy Numer 3 | 2020 (174)
Redakcja
Summary:

Życie powoli wraca do normalności, a wraz z tym urzędy pracy powracają do realizacji cyklicznych zadań statutowych (konkursy, takie jak np. PO WER, pro- gramy pomocowe, dotacje). Większość urzędów utrzymuje głównie zdalną obsługę klientów. Obecnie do najważniejszych zadań urzędów należy realizacja zobowiązań wobec pracodawców i pracowników, wynikających z zapisów Rządowej Tarczy Antykryzysowej.

pobierz artykuł

Keywords: Labor and Social Policy in Lower Silesia, Bezrobocie w Lubuskiem w czerwcu 2020 r., Małopolska supports young people returning from abroad, Podlaski Pakiet Gospodarczy, Pracy i Polityki Społecznej na Dolnym Śląsku, Grants for working capital, Program „Dotacje na kapitał obrotowy”, Podlasie Economic Package, Unemployment in Lubuskie in June 2020, dodatkowe pieniądze za pracę dla służb medycznych, Małopolska wspiera osoby młode powracające z zagranicy, Program, Minister Rodziny, additional money for work for medical services, Minister of Family